In een wereld waarin mensen steeds vaker over de grens wonen, werken en investeren, wordt ook het erfrecht internationaler. Een internationale erfenis kan al ontstaan wanneer iemand overlijdt met bezittingen in het buitenland, of wanneer erfgenamen verspreid zijn over meerdere landen. In zulke situaties is de rol van de notaris essentieel om alles juridisch correct en efficiënt af te wikkelen.

Wat is een internationale erfenis?

Een nalatenschap wordt als internationaal beschouwd wanneer:

• de overledene in het buitenland woonde;
• er bezittingen zijn in meerdere landen (zoals vastgoed, bankrekeningen of aandelen);
• erfgenamen in het buitenland wonen;
• er sprake is van verschillende nationaliteiten.

Zodra er grensoverschrijdende elementen zijn, kunnen meerdere rechtsstelsels van toepassing zijn. Dat maakt de afwikkeling complexer dan bij een puur Nederlandse nalatenschap.

De notaris als juridisch coördinator

Sinds de invoering van de Europese Erfrechtverordening in 2015 is het erfrecht van het land waar de overledene zijn of haar gewone verblijfplaats had, in principe leidend. Toch zijn er uitzonderingen en keuzemogelijkheden, bijvoorbeeld als iemand in zijn testament expliciet kiest voor het recht van zijn nationaliteit.

De notaris speelt een centrale rol bij:

• het vaststellen van het toepasselijke erfrecht;
• het opstellen van een verklaring van erfrecht die ook in het buitenland erkend wordt;
• het aanvragen van een Europees erfrechtcertificaat, dat grensoverschrijdend werkt;
• het contact met buitenlandse notarissen, advocaten en instanties;
• het voorkomen van dubbele erfbelasting door afstemming tussen belastingdiensten.

Praktijkvoorbeeld: De familie van der Buijs

De heer van der Buijs, woonachtig in Nederland, overlijdt en laat een vakantiewoning in Italië na, een bankrekening in België en een beleggingsportefeuille in Nederland. Zijn drie kinderen wonen respectievelijk in Nederland, Duitsland en Zweden.

De Nederlandse notaris stelt vast dat het Nederlandse erfrecht van toepassing is, omdat de heer van der Buijs zijn gewone verblijfplaats in Nederland had. Er wordt een verklaring van erfrecht opgesteld en een Europees erfrechtcertificaat aangevraagd, zodat de erfgenamen ook in Italië en België erkend worden.

De notaris schakelt een Italiaanse collega in om de eigendomsoverdracht van het huis te regelen volgens Italiaans recht. Tegelijkertijd wordt met de Belgische bank afgestemd hoe de tegoeden vrijgegeven kunnen worden. De notaris zorgt ervoor dat alle erfgenamen correct worden geïnformeerd, dat de fiscale gevolgen in elk land worden beoordeeld, en dat de nalatenschap efficiënt en zonder juridische conflicten wordt afgewikkeld.

Voorkomen is beter dan genezen

Wie internationale bezittingen heeft, doet er goed aan om tijdig juridisch advies in te winnen. Een notaris kan helpen met:

• het opstellen van een testament dat internationaal geldig is;
• het kiezen van het toepasselijke erfrecht;
• het structureren van vermogen om erfbelasting te beperken;
• het voorkomen van conflicten tussen erfgenamen in verschillende landen.

Internationale erfenissen vragen om maatwerk en specialistische kennis. De notaris is uw betrouwbare gids in dit complexe proces. Door vroegtijdig advies in te winnen en samen te werken met buitenlandse collega’s, zorgt de notaris voor rechtszekerheid, transparantie en een soepele afwikkeling ook over de grens.